Te veel erfbelasting betaald? Zo onderzoekt u het en vraagt u terug
U hebt de aanslag betaald, maar twijfelt of de aangifte klopt. Misschien vindt u later een oude aangifte terug, of ontdekt u een schuld die niet is meegenomen. Begin dan bij de stukken en de datums. Hieronder leest u welke route u kunt onderzoeken en hoe u uw vraag zorgvuldig voorbereidt.
Tegen een aanslag erfbelasting kunt u in beginsel binnen zes weken bezwaar maken. Daarna noemt de Belastingdienst een verzoek om ambtshalve herziening als route. Bron: Belastingdienst, bezwaar erfbelasting.
Welke stukken hebt u voor u liggen?
Leg de aangifte, de aanslag en eventuele latere brieven naast elkaar. Schrijf bovenaan uw overzicht wie is overleden, wat de overlijdensdatum is en op wiens naam de aanslag staat. Noteer ook het aanslagnummer en de datum die op het biljet staat. Zo voorkomt u dat u een brief over de ene erfgenaam verwart met een aanslag van een andere erfgenaam.
Maak daarnaast een korte lijst met uw twijfels. Schrijf bijvoorbeeld: “Ik vind de schuld aan de kinderen niet terug” of “Ik weet niet welke WOZ-beschikking is gebruikt”. Zet achter iedere vraag welk document u al hebt en welk document nog ontbreekt. U hoeft op dit moment nog geen bedrag aan mogelijke teruggave te noemen. Een duidelijke vraag is een beter begin dan een schatting zonder onderbouwing.
Bezwaar en ambtshalve vermindering verschillen
Artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat de termijn voor een bezwaar- of beroepschrift zes weken bedraagt. Voor een belastingaanslag begint de bezwaartermijn volgens artikel 22j AWR op de dag na de dagtekening, tenzij de aanslag pas later bekendgemaakt is. Bij verzending per post geldt daarnaast artikel 6:9 Awb: vóór het einde van de termijn posten en uiterlijk een week na afloop ontvangen. Bron: Awb, artikelen 6:7 en 6:9; Bron: AWR, artikel 22j.
Voor ambtshalve herziening van erfbelasting noemt de Belastingdienst als gewone ontvangsttermijn vijf jaar na de overlijdensdatum; bij een te laat verzoek vraagt zij om uitleg van de vertraging en beoordeelt zij of behandeling nog mogelijk is. Tegen een beslissing op zo'n verzoek staat geen beroep bij de belastingrechter open. Bron: Belastingdienst, ambtshalve herziening; Bron: Belastingdienst, te laat verzoek; Bron: Hof Arnhem-Leeuwarden, rechtsoverweging 4.19.
Gebruik daarom twee aparte regels op uw overzicht: één voor het overlijden en één voor de aanslag. Gaat u af op een herinnering als “het is ongeveer vijf jaar geleden”, zoek dan eerst de precieze datum op. Loopt een termijn mogelijk bijna af, neem dan direct contact op met de Belastingdienst of uw adviseur. Wacht in dat geval niet eerst op een afspraak met Erfterug.
De Belastingdienst gebruikt bij erfbelasting zowel de naam ambtshalve vermindering als ambtshalve herziening. Bron: Belastingdienst, verzoek om vermindering.
Bij een verschoonbare termijnoverschrijding mag een bezwaar op grond van artikel 6:11 Awb niet uitsluitend wegens die overschrijding niet-ontvankelijk worden verklaard; dit vergt beoordeling van de omstandigheden. Bron: Awb, artikel 6:11.
Er is nog geen definitieve aanslag
Zolang u geen definitieve aanslag hebt ontvangen, kunt u de ingediende aangifte meestal nog aanpassen. Een online aangifte die nog kan worden gewijzigd in Mijn Belastingdienst past u daar aan; de laatst ontvangen aangifte wordt behandeld. Voor een papieren aangifte of een oudere digitale aangifte beschrijft de Belastingdienst een wijziging per brief. Bron: Belastingdienst, aangifte wijzigen.
Bewaar vóór een wijziging een kopie van de aangifte zoals die is ingestuurd. Bewaar daarna ook de aangepaste versie en noteer wat u hebt veranderd. Dit is handig wanneer een familielid of adviseur later meekijkt: die kan dan precies zien welk gegeven nieuw is en welke berekening eerder is gebruikt. Pas niet verschillende versies tegelijk aan zonder bij te houden welke versie uiteindelijk is verzonden.
Hoe onderzoekt u of er een fout is gemaakt?
Loop de aangifte per onderdeel door. Zoek niet uitsluitend naar posten die een lagere uitkomst kunnen geven. Noteer ook een onverklaard verschil of een bedrag waarvoor bewijs ontbreekt. Gebruik voor ieder onderdeel dezelfde volgorde: wat staat in de aangifte, wat staat in het document en waarom denkt u dat er een verschil is? Zo bouwt u een overzicht op dat iemand anders kan volgen.
Een schuld uit een eerder overlijden
Bij het overlijden van de langstlevende partner kan er nog een schuld zijn aan erfgenamen van de eerder overleden partner, bijvoorbeeld door de wettelijke verdeling. De Belastingdienst noemt die schuld bij de waardering van de erfenis. Bron: Belastingdienst, waarde van een schuld.
Zoek bij die vraag ook de stukken van het eerste overlijden. Eén recente bankstand vertelt u nog niet hoe de familie de eerste nalatenschap heeft vastgelegd. In onze uitgebreide uitleg over het vergeten kindsdeel vindt u een documentenlijst en een werkwijze om beide overlijdens naast elkaar te zetten.
De waarde van de woning
Voor een geërfde woning mag u volgens de Belastingdienst in beginsel de laagste WOZ-waarde van het overlijdensjaar en het volgende jaar kiezen; is de volgende waarde nog onbekend, dan gebruikt u eerst die van het overlijdensjaar. Voor bijzondere situaties, zoals een serviceflat of een ingrijpende verandering vóór het overlijden, beschrijft de Belastingdienst afzonderlijke regels. Bron: Belastingdienst, waarde van een woning.
Leg beide beschikkingen bij uw overzicht en omcirkel het jaar dat bij de ingevulde waarde hoort. Vraag bij een bijzondere woonsituatie eerst advies. Gebruik een verschil met de latere verkoopprijs als aanleiding om de stukken te bekijken, zonder daar alvast een bedrag aan teruggave aan te verbinden.
Uitvaartkosten en andere kosten
Normale uitvaartkosten kunnen aftrekbaar zijn voor de erfbelasting. De uitvaartverzekeringsuitkering vermindert de aftrekbare kosten; voor zover zij de werkelijke uitvaartkosten overtreft, moet u het meerdere volgens de Belastingdienst aangeven. Kosten van de notaris voor een verklaring van erfrecht of de afwikkeling van de nalatenschap, en verkoopkosten zoals makelaars- en taxatiekosten, zijn volgens de Belastingdienst niet aftrekbaar. Bron: Belastingdienst, uitvaartkosten.
De wettelijke regeling voor aftrek van uitvaartkosten staat in artikel 20, eerste en tweede lid, van de Successiewet 1956. Bron: Successiewet 1956, artikel 20.
Maak twee stapels: kosten van de uitvaart en kosten van het afhandelen van de erfenis. Bewaar facturen én het overzicht van de verzekeraar. Met alleen een totaalbedrag op een eigen lijst is later lastig terug te vinden waar dat bedrag uit bestaat. Zet bij een onduidelijke factuur een vraagteken en bespreek die afzonderlijk.
Wat zet u in het verzoek?
Voor ambtshalve herziening vraagt de Belastingdienst een ondertekende brief met naam, adres, aanslagnummer of kenmerk, uw reden en de datum van ondertekening. Een gemachtigde moet ook de machtiging meesturen. U kunt zelf bezwaar indienen of dat als erfgenamen samen doen; voor anderen is een machtiging nodig. Bron: Belastingdienst, indiening en machtiging.
Beschrijf vervolgens elk punt apart. Geef de bijlagen herkenbare namen, bijvoorbeeld “aangifte eerste overlijden” en “WOZ-beschikking volgend jaar”. Verwijs bij uw uitleg naar die namen. Een lezer moet kunnen terugvinden waar uw oorspronkelijke bedrag vandaan komt en welk document uw voorgestelde wijziging ondersteunt. Vermeld ook wat u nog niet zeker weet. Laat een adviseur meekijken als het verschil meer vraagt dan het overnemen van een duidelijk gegeven.
Bewaar de volledige versie die u verzendt, inclusief de bijlagen. Noteer de verzenddatum, controleer de actuele verzendinstructies op de officiële pagina en bewaar een bewijs van verzending of ontvangst. Krijgt u later een vraag, voeg het antwoord dan bij hetzelfde overzicht. Zo hoeft u de geschiedenis van het verzoek niet telkens opnieuw te reconstrueren.
Vragen die u kunt hebben vóór u verdergaat
Er staat “definitief” op mijn aanslag. Heeft controleren dan nog zin?
Ook na een definitieve aanslag verwijst de Belastingdienst bij een fout naar bezwaar en, als u daarvoor te laat bent, naar een verzoek tot vermindering. Bron: Belastingdienst, na de definitieve aanslag.
Gebruik het woord op het biljet dus niet als enige reden om uw stukken op te bergen. Bekijk eerst de datums en de mogelijke fout. Een controle is bedoeld om duidelijkheid te krijgen; de uitkomst kan ook zijn dat u geen aanpassing kunt onderbouwen.
Kan de controle tot een teruggave leiden?
Het tarief van de erfbelasting hangt af van de waarde van de erfenis en uw relatie met de overledene; ook de vrijstelling speelt een rol in de berekening. Bron: Belastingdienst, tarieven 2026.
Laat daarom eerst de hele berekening beoordelen. Behandel een gevonden verschil in een aftrekpost niet als een voorspelling van de uitbetaling. Vraag degene die meekijkt om de oude en de voorgestelde berekening naast elkaar te laten zien, met een uitleg van de gebruikte uitgangspunten.
Wat kan Erfterug voor mij doen?
De gratis voorcheck stelt zes vragen zonder naam of contactgegevens te vragen. De uitkomst is indicatief en geeft geen zekerheid over een fout of teruggave. Wilt u uw situatie bespreken, dan vindt u de contactmogelijkheden en werkwijze op hoe het werkt. Stuur bij een eerste vraag geen BSN of documenten via WhatsApp of e-mail. Bespreek eerst hoe u de benodigde stukken veilig kunt aanleveren.
Deze uitleg helpt u de vragen en stukken te ordenen. Voor uw eigen situatie blijven de aangifte, de aanslag, de bewijsstukken en de toepasselijke regels het vertrekpunt. Neem bij een naderende deadline direct contact op met de Belastingdienst of uw adviseur.
Benieuwd of dit bij u speelt?
Doe de gratis voorcheck. Zes korte vragen, zonder naam of contactgegevens.
Start de voorcheck